Psixoloqlar maliyyə stresinin əsas mənbəyini müəyyən ediblər

Amerikalı psixoloqlar tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma göstərib ki, maliyyə stressi gəlir səviyyəsindən çox, gündəlik maliyyə vərdişlərindən və hətta kiçik planlaşdırılmamış xərclərdən də asılıdır.

Texas A&M Universitetindən İan Hyuzun rəhbərlik etdiyi tədqiqatçılar qrupu doqquz həftə ərzində 324 işçini izləyib.

Tədqiqat iştirakçıların gəlirləri, xərcləri, borcları və stress səviyyələri barədə məlumat verdiyi təxminən 3000 həftəlik hesabat toplayıb.

Alimlər maliyyə stressinin sabit bir vəziyyət olmadığını və hətta bir həftə ərzində əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə biləcəyi qənaətinə gəliblər.

"Maliyyə stressi bir ay və ya hətta bir həftə ərzində azalır və axır", - deyə Yan Hyuz qeyd edib.

Tədqiqat həmçinin müəyyən edib ki, hətta gəlirdə kiçik bir artım və ya xərclərin azalması belə narahatlığı tez bir zamanda azalda bilər.

Kiçik və planlaşdırılmamış xərclər - impulsiv alış-verişlər, kafeyə səfərlər və ya kortəbii alış-veriş - xüsusilə streslidir.

Eyni zamanda, insanlar böyük, lakin zəruri xərcləri - məsələn, tibbi müalicə, avtomobil təmiri və ya kommunal xərclər - xeyli az stresli hesab edirlər.

Hyuzun sözlərinə görə, bu, "idrak qəbulu" effekti ilə bağlıdır: əgər bir xərc zəruri kimi qəbul edilirsə, beyin onu qəbul etməyə daha çox meyllidir, lazımsız xərclər isə günahkarlıq və narahatlıq hisslərinə səbəb olur.

Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, maliyyə sabitliyi və gündəlik xərcləri idarə etmək qabiliyyəti təsadüfi böyük pul vəsaitlərinin daxil olmasından daha vacibdir.

Alimlər həmçinin qeyd edirlər ki, maliyyə stressi işçilərin məhsuldarlığına, onların emosional vəziyyətinə və komanda daxilindəki münasibətlərə birbaşa təsir göstərir.