Əminə Ərdoğan TDT Ailə və Qadınlar Şurasının 1-ci Yüksək Fəxri İdarə Heyətinin iclasında çıxış edib +FOTO=27

"Qadınların sosial həyatdakı güclü və təsirli mövqeləri sivilizasiyamızın coğrafiyasına yad bir təcrübə deyil. Etməli olduğumuz şey, bu təcrübəni türk dünyasına xas, cəmiyyətlərimizin mədəni həssaslıqları, prioritetləri və sosial reallıqları ilə uyğunlaşan bir perspektivə çevirməkdir." - "Şuramızın əməkdaşlıq üçün daimi əsas olmasını hədəfləyirik. Bu gün Ankarada sizinlə birlikdə Şuramızın ilk addımlarını atdıq. Ümid edirəm ki, Şuramızın ilk rəsmi iclasını gələn il Özbəkistanda keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının 14-cü Zirvə Toplantısında əziz bacım Ziroatın ev sahibliyi ilə keçirəcəyik." - Əminə Ərdoğan və liderlərin həyat yoldaşları Yetkinlik İnstitutları tərəfindən hazırlanmış geyim və ənənəvi əl işlərinin sərgisini ziyarət etdilər və moda nümayişini izlədilər.
 

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın həyat yoldaşı Əminə Ərdoğan dedi: "Qadınların sosial həyatdakı güclü və təsirli mövqeləri sivilizasiyamızın coğrafiyasına yad bir təcrübə deyil. Etməli olduğumuz şey bu təcrübəni türk dünyasına xas, cəmiyyətlərimizin mədəni həssaslıqları, prioritetləri və sosial reallıqları ilə uyğunlaşan bir perspektivə çevirməkdir."

 

Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Ailə və Qadınlar Şurasının "Həmrəylikdən İnstitusional Əməkdaşlığa: Türk Dünyasında Ailə və Qadınlar" adlı ilk Yüksək Fəxri Şura Toplantısı Çankaya Köşkündə Əminə Ərdoğanın ev sahibliyi ilə keçirildi.

 

Türk dünyasında ailə və qadın sahəsində ortaq iradənin davamlı əməkdaşlığa çevrilməsi məqsədi ilə təşkil edilən görüşdə 13-cü TDT Dövlət və Hökumət Başçıları Zirvə Toplantısı üçün Ankaraya gələn liderlərin həyat yoldaşları, Ailə və Sosial Xidmətlər naziri Mahinur Özdəmir Göktaş və müxtəlif ölkələrdən yüksək səviyyəli nümayəndələr iştirak etdilər.

 

Əminə Ərdoğan Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin həyat yoldaşı Ziroat Mirziyoyevanı səmimiyyətlə qarşıladı; Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun həyat yoldaşı Aygül Japarova və görüşdə iştirak etmək üçün Çankaya Köşkünə gələn Şimali Kipr Türk Respublikası Prezidenti Tufan Erhürmanın həyat yoldaşı Nilden Bektaş Erhürman.

 

Ailə fotosessiyasından sonra liderlərin həyat yoldaşları iclas zalına keçdilər.

 

"Türk Dünyası 2040 Vizyonuna yeni bir ölçü qatmaq niyyətindəyik"

 

Görüşdəki çıxışında Əminə Ərdoğan Türk Dünyasının 13-cü Zirvə Görüşü münasibətilə Ankarada liderlərin həyat yoldaşları ilə bir yerdə olmaqdan məmnun olduğunu bildirdi.

 

Türk dünyasının ortaq tarixə, mədəniyyətə, kimliyə və sivilizasiya dəyərlərinə malik çox böyük bir ailə olduğunu deyən Ərdoğan qonaqları deyil, qardaşları və bacıları qəbul etdiyini və hər birinə iştiraklarına görə təşəkkürünü bildirdi.

 

Ərdoğan, Türk Dövlətləri Təşkilatının çətiri altında iqtisadiyyatdan enerjiyə, mədəniyyətdən texnologiyaya qədər bir çox sahədə mühüm əməkdaşlıqlar həyata keçirdiklərini və Türk Dünyası 2040 Vizyonu ilə birlikdə ortaq bir gələcəyi formalaşdırmaq iradələrini nümayiş etdirdiklərini və indi bu vizyona yeni bir ölçü qatmaq niyyətində olduqlarını xatırlatdı.

 

Ərdoğan, dövrün ən vacib xüsusiyyətlərindən birinin dünyanın əvvəlkindən daha yaxın olması olduğunu izah edərək, eyni texnologiyaların istifadə edildiyini və eyni qlobal inkişaflardan təsirləndiyini qeyd etdi.

 

Ərdoğan rəqəmsal, iqtisadi və sosial transformasiyaların nəticələrinin mütləq kollektiv şəkildə yaşandığını qeyd edərək dedi: "Uzaq bir ölkədəki kiçik bir şəhərdə populyarlaşan bir trendin bir neçə dəqiqə ərzində bütün dünyaya necə təsir etdiyinin şahidi oluruq. Cəmiyyətlər getdikcə homogenləşir və orijinal teksturalarını itirir. Eyni səma altında yaşasaq da, hər bir cəmiyyət öz sivilizasiyasının üfüqünə baxır. Öz tarixindən, mədəniyyətindən və inanclarından ibarət bir dünya qurur. Ailəyə bağladığımız mənadan tutmuş sosial münasibətlərimizin dinamikasına qədər bizi kim etdiyimiz bütün dəyərlər bu dünya tərəfindən formalaşdırılır."

 

"Güclü qadın anlayışı tək bir həyat tərzi ilə məhdudlaşdırılmaq üçün çox genişdir"

 

Əminə Ərdoğan qloballaşma ilə bəzi cəmiyyətlərin anlayışlarının və həyat tərzlərinin bütün bəşəriyyət üçün universal tətbiq olunan standartlar kimi təqdim edildiyini bildirdi və davam etdi:

 

"Bunun ən aktual nümunələrindən biri qadın məsələləri ilə bağlı müzakirələrdir. Tək bir ideallaşdırılmış qadın tipi qadının gücünün, azadlığının, uğurunun və həyat tərzinin müəyyənedicisinə çevrilir. Bu hazır qəliblərdən kənara çıxan qadınlar səslərini və görünürlüklərini itirirlər. Beləliklə, qadınlara azadlıq, uğur və karyera vəd edən yanaşmalar pərdəarxası ən böyük dilemmalarına çevrilir. Məsələn, analıq və iş həyatını qarşılıqlı istisna edən alternativlər kimi təqdim etmək qadınları ailə həyatı ilə karyeraları arasında seçim etməyə məcbur edir. Qadınların uğurlarını peşəkar vəzifələri ilə ölçmək onların ailə həyatına verdiyi əhəmiyyətli töhfələri kölgədə qoyur. Eynilə, qadınları yalnız ev rolları ilə təyin etmək onların elm, siyasət, iqtisadiyyat, ictimai həyat və bir çox digər sahələrdə potensiallarını reallaşdırmalarına mane olur. Lakin güclü qadın olmaq tək bir həyat tərzi ilə məhdudlaşdırılmaq üçün çox geniş bir anlayışdır." Bir sözlə, bizim arzumuz qadınların idxal olunmuş stereotiplərlə məhdudlaşmadığı, öz dəyərləri, qabiliyyətləri və iradələri ilə mövcud ola biləcəyi bir sosial nizamdır."

 

Böyük cəmiyyətlərin öz nümunələri ilə öz hekayələrini yazdıqlarını bildirən Ərdoğan, Türk dünyasının tarixi təcrübəsinin bu baxımdan son dərəcə zəngin olduğunu söylədi.

 

Ərdoğan, XIV əsrdə türk torpaqlarını gəzən İbn Battutanın səyahətnaməsində qadınların cəmiyyətdəki yüksək mövqeyi haqqında heyranlıqla yazdığını və Teymurilər bölgəsindəki Gevher Şadın siyasi təsiri və qurduğu elmi və mədəni qurumlarla öz dövründə iz buraxan bir qadın olduğunu qeyd etdi.

 

Ərdoğan Qırğızıstan tarixinin ən əhəmiyyətli qadın simalarından biri olan Kurmancan Datkanın siyasi liderliyi və diplomatik bacarıqları ilə tarixə düşdüyünü və 1546-cı ildən etibarən İstanbul vəqf qeydlərinə baxdıqda, vəqflərin 36%-nin qadınlar tərəfindən qurulduğunu görmək mümkün olduğunu bildirdi.

 

Emine Ərdoğan, XIII əsrdə Anadoluda sosial problemləri həll etmək üçün özlərini təşkil edən qadınların... Bacıyan-ı Rum təşkilatını quran Ərdoğan bildirib ki, "Bu irsi bu gün xatırlamaq sadəcə keçmişlə qürur duymaqdan başqa bir məna daşıyır. Əlbəttə ki, tariximizin hər dövründə qadınların bərabər imkanlara malik olduğunu deyə bilmərik. Lakin görürük ki, qadınların sosial həyatda güclü və təsirli mövqelərə sahib olması sivilizasiyamızın coğrafiyasına yad bir təcrübə deyil. Etməli olduğumuz şey bu təcrübəni türk dünyasına xas, cəmiyyətlərimizin mədəni həssaslıqları, prioritetləri və sosial reallıqları ilə uyğunlaşan bir perspektivə çevirməkdir."

 

"Doğum nisbətlərinin azalması ailəni böhrana sürükləyir"

 

Müasir dünyanın cəmiyyətin inkişafını ölçərkən ümumiyyətlə iqtisadi artım, istehsal gücü və texnologiya kimi göstəriciləri seçdiyinə diqqət çəkən Ərdoğan, cəmiyyətin əsl gücünün əslində ailə institutunun gücündən qaynaqlandığını bildirib.

 

Ailələri cəmiyyətlərin görünməz qalaları kimi təsvir edən Ərdoğan çıxışını belə davam etdirib:

 

"Xoşbəxtlikdən, ailə cəmiyyətlərimizin ən güclü institutlarından biri olaraq qalmaqdadır." Ailə bəzən uşaqların məktəbi, bəzən xəstələrin sağalma yeri, bəzən yaşlıların qayğı evidir. Həyatın bir çox çətinlikləri sosial problemlərə çevrilməzdən əvvəl ailə həmrəyliyi və ailə müdrikliyi ilə aradan qaldırılır. Lakin bugünkü sosial transformasiyalar, fərdiyyətçilik, rəqəmsallaşma və azalan doğum nisbətləri ailə institutunu böhrana sürükləyir. Bu böhranı qızışdıran digər amil qadın problemlərinin ailə həyatından ayrı şəkildə həll edilməsidir. Bu məqamda inanıram ki, qadınların analıq və iş həyatı arasında qalmadığı, ailə məsuliyyətlərinin ədalətli şəkildə bölüşdürüldüyü və gənclərin asanlıqla ailə qura biləcəyi bir sosial nizam yaratmalıyıq.

 

Əminə Ərdoğan, Türkiyənin bu anlayışla ailə dostu siyasətlər hazırladığını və Prezident Ərdoğanın rəhbərliyi altında 2025-ci ilin "Ailə ili", 2026-2035-ci illərin isə "Ailə və Əhali Onilliyi" olaraq təyin olunduğunu xatırladaraq bildirib: "Biz təhsil, sahibkarlıq, məşğulluq və texnologiya kimi sahələrdə qadınlara dəstək veririk. Qadınlara qarşı zorakılığa qarşı "sıfır tolerantlıq" prinsipi ilə mübarizə aparırıq. Türkiyə olaraq, yanaşmamız budur ki, qadınlara və ailəyə səlahiyyət verən hər bir addım inkişaf, davamlı gələcək və sosial rifah üçün ilkin şərtdir."

 

"Şuramızın davamlı əməkdaşlıq platforması olmasını hədəfləyirik"

 

Bu məsələlərin digər liderlərin həyat yoldaşlarının da gündəmində mühüm yer tutduğunu bildiyini deyən Ərdoğan qeyd etdi:

 

"Ölkələrimizin bu sahələrdə paylaşa biləcəyi çox dəyərli təcrübələri var. Bu gün qurulacağı görüşdüyümüz Ailə və Qadınlar Şurasımızın təməli bu niyyətlərə əsaslanır. Ortaq problemlərə sağlam düşüncə ilə həll yolları təqdim edə biləcəyimiz öz platformamıza sahib olmaq istəyirik. Şuramızın davamlı əməkdaşlıq platforması olmasını hədəfləyirik. Bu prosesdə, Ali Şərəf Şurasımızın hörmətli üzvləri olaraq, Şuramızın işini dəstəkləyəcəyinizə və bu ortaq vizyonu ən yüksək səviyyədə qəbul edəcəyinizə ürəkdən inanıram. Bu gün sizinlə birlikdə Ankarada Şuramızın ilk addımlarını atdıq. Ümid edirəm ki, Şuramızın ilk rəsmi iclasını gələn il əziz bacım Ziroat xanımın ev sahibliyi ilə Özbəkistanda keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının 14-cü Zirvə Toplantısında keçirəcəyik."

 

Şuranın Türk dünyasına və bütün bəşəriyyətə xeyir-dua gətirməsini arzulayan Ərdoğan, üzv ölkələrin bütün nazirliklərinə, xüsusən də Ailə və Sosial Xidmətlər Nazirliyinə və bu prosesə töhfə verən hər kəsə səylərinə görə təşəkkür etdi.

 

Liderlərin həyat yoldaşları ilə birlikdə olmaqdan məmnunluğunu bir daha ifadə edən Əminə Ərdoğan dedi: "Görüşümüzün məhsuldar olmasını arzulayıram. Allah qardaşlığımızı və birliyimizi möhkəm saxlasın."

 

Əminə Ərdoğanın çıxışından sonra Özbəkistan Prezidentinin həyat yoldaşı Ziroat Mirziyoyeva, Qırğızıstan Prezidentinin həyat yoldaşı Aygül Çaparova və Şimali Kipr Türk Respublikası Prezidentinin həyat yoldaşı Nilden Bektaş Ərhürman da çıxışlarında mövzu ilə bağlı fikirlərini bildirdilər.

 

Liderlərin həyat yoldaşlarının çıxışlarından sonra türk dünyasında ailə və qadın sahəsində ortaq iradənin konkret əməkdaşlıq addımlarına çevrilməsi məqsədi ilə "Türk Dövlətləri Təşkilatı Ailə və Qadınlar Şurasının Təsis Nazirlər Sessiyası: İnstitusional Əməkdaşlıq və Birgə Addımlar" adlı sessiya keçirildi.

 

Ailə və Sosial Xidmətlər naziri Göktaşın moderatorluğu ilə keçirilən sessiyada ölkələrin müvafiq nazirləri çıxış etdilər.

 

Əminə Ərdoğan və liderlərin həyat yoldaşları proqramın bir hissəsi olaraq "Yetkinlik İnstitutları Sərgisi"ni ziyarət etdilər.

 

Milli Təhsil Nazirliyinin Ömürboyu Təhsil Baş İdarəsinə bağlı Yetkinlik İnstitutlarının kolleksiyalarından seçilmiş əsərlərin nümayiş olunduğu sərgidə ənənəvi əl sənətlərinin estetik zənginliyi və mədəni əhəmiyyəti nümayiş etdirildi.

 

Sərgidə Türküstandan Anadoluya qədər uzanan geniş coğrafiyada çiçəklənən Türk sivilizasiyasının toxuculuq, tikmə, geyim, bəzək sənəti və cehiz ənənələrini təmsil edən 34 əsər yer aldı.

 

Liderlərin həyat yoldaşları diqqətlə araşdırdıqları geyimlərə böyük heyranlıqlarını bildirdilər və geyimlərlə öz mədəniyyətləri arasındakı oxşarlıqları müzakirə etdilər.

 

Türk qəhvəsi ziyafətindən sonra liderlərin həyat yoldaşları Yetkinlik İnstitutları tərəfindən hazırlanmış geyimlərin nümayiş olunduğu moda nümayişini izlədilər.

 

Moda nümayişi qonaqlara Anadolunun dərin köklü geyim və bəzək mədəniyyətinin izlərini, eləcə də türk dünyasının ənənəvi geyimlərini təqdim etdi.

 

Kolleksiyada ənənəvi Anadolu geyimlərinin və toy geyimlərinin unikal detallarından ilhamlanaraq hazırlanmış geyimlər, eyni zamanda türk dünyasının ənənəvi geyim mədəniyyətini əks etdirən parçalar və Osmanlı sarayı qadın geyimlərindən nümunələr yer alır.

 

Sərgilənən əsərlər arasında TDT ölkələrinin ənənəvi geyim mədəniyyətlərindən ilhamlanaraq hazırlanmış toy geyimləri də var idi.

 

Əminə Ərdoğan və liderlərin həyat yoldaşları proqramdan sonra nahara keçdilər.

 

Aşpaz Çiğdem Seferoğlu tərəfindən hazırlanan türk qastronomiyasını əks etdirən ləzzətləri dadan qonaq liderlərin həyat yoldaşları türk mətbəxi ilə yaxından tanış olmaq imkanı əldə etdilər.

 

Tenor Murat Karahanın səhnə performansı ilə çıxış etdiyi naharda qonaqlara üzüm yarpağı çörəyi, turş semizotu salatı, noxudlu xırtıldayan Urla ənginarı, sadə yağlı bulqur plovu və hisə verilmiş qatıq, fındıq şəkəri və reyhan şərbəti kimi unikal ləzzətlər təqdim edildi.

 

Liderlərin həyat yoldaşları ortaq tarixdən, dərin köklü mədəni irsdən və əsrlər boyu türk dövlətlərinin güclü bağlarından ilhamlanaraq hazırlanmış xüsusi bir masada nahar etdilər.

 

Firuzəyi rəngli masanın mərkəzindəki xüsusi mis qurğu türk dünyasının ortaq köklərini və bu köklərdən doğan birliyi simvolizə edirdi.

 

Tək bir nöqtədən qaynaqlanan və müxtəlif istiqamətlərdə uzanan, şaxələnən və çiçəklənən motivlər, ortaq mədəni irsdən qidalanan türk dövlətlərinin zənginliyini, inkişafını və davamlılığını təmsil edirdi.

 

Tikmələrdən keçən və birləşdirən iplər tarix boyu qorunub saxlanılan mədəni əlaqələrin, həmrəyliyin və birliyin simvolu kimi dizayn edilmişdir.

 

Əminə Ərdoğanın Ankara keçilərinin tiftikindən əldə edilən yumşaq parça ilə hazırlanmış geyimi diqqəti cəlb etdi.

 

Ankara Valiliyinin İz Ankara Dizayn və Əl İşləri Mərkəzində hazırlanmış geyimdəki naxış da 100% tiftik ipliyi və Çin iynəsi texnikasından istifadə edərək əl ilə tikilmişdir.

Əminə Ərdoğan bu geyimi seçməklə ətraf mühitə şüurlu yanaşma, "Sıfır Tullantı" və davamlılıq mesajını çatdırdı.