Könül Şükürova:

Qəbri dəniz olan şair

​Azərbaycan poeziyasının səmasında parlayan ən parlaq ulduzlardan biri Mikayıl Müşfiq idi. Onun şeirləri, insanın ruhuna toxunan, ürəyin gizli guşələrini titrədən ilahi bir nəğmə idi. Lakin bu ilahi istedad, dövrün zülmü və ətrafındakı "dost" maskalı bədxahların paxıllığı altında ağır bir sınaqdan keçdi.
​Paxıllığın Kölgəsi
​Müşfiqin qələmi o qədər güclü və təsirli idi ki, onun bu parlaq yüksəlişi bir çoxlarını narahat edirdi. Ədəbi dairələrdə onunla eyni süfrəni bölüşən, dostluq andı içən bəzi qələm yoldaşları, əslində onun ən böyük düşmənlərinə çevrilmişdilər.
 Onun misralarındakı azadlıq ruhu və həyata olan sevgisi, ruhu qaranlıq olan bu insanların gözünü qamaşdırırdı. Onlar şairin sətirlərinə paxıllıq edir, onun hər uğurunu dövlətə qarşı bir cinayət kimi qələmə verərək gizli donoslar yazırdılar. Bu xəyanət, şairin yaradıcılığından daha çox, bəlkə də onu içdən-içə yaralayan ən böyük faciə idi.
​Faciəli Son.
​1937-ci ilin qara buludları onun üzərinə çökəndə, o donoslar şairin ayağına vurulan zəncirə çevrildi. Müşfiqi sadəcə sistem məhv etmədi; onu məhv edən, dost dediyi insanların xəyanəti və etibarsızlığı oldu. Gənc yaşında həbs edilən, vəhşicəsinə işgəncələrə məruz qalan şairin Məzarı Xəzər.denizi oldu Düşmənlər onu güllələyib denize atdılar. Bu düşmən. Bolşevik maskası altında gizlənən   tarixi  Düşmənlər idi.Mənbələrdə və xalqın yaddaşında "qəbri dəniz olan" şair obrazı ilə əbədiləşdi. Sanki Xəzərin qoynuna atılan bu məğrur ruh, dənizin hüzurunda öz azadlığına qovuşdu.
​Miras
​Mikayıl Müşfiq fiziki olaraq məhv edilsə də, onun şeirləri hələ də yaşayır. O, düşmənlərinin yaratdığı qaranlığı, öz misralarının işığı ilə dağıtmağı bacardı. Bu gün biz onun "Oxu, tar!", "Yenə o bağ olaydı" kimi əsərlərini oxuyarkən, sadəcə km bir şairi deyil, həm də xəyanətə baxmayaraq heç vaxt sınmayan bir iradəni anırıq. Müşfiq, dostlarının xəyanətini deyil, xalqına olan sevgisini miras qoyub getdi. Allah onun ruhunu ucaltsın, Ebedi mərhəmətini. ondan esirgemesin. Ruhun şad olsun ey uca məsum , mohtrsem ruh!