Görkəmli şərqşünas alim, BDU-nun dosenti Əsmətxanım Məmmədovanın 85 illik  yubileyinə həsr olunmuş Respublika elmi konfransı +FOTO=15

Bakı Dövlət Universitetində görkəmli şərqşünas alim, dosent Əsmətxanım Məmmədovanın 85 illik yubileyinə həsr olunmuş “Yaxın və Orta Şərq xalqlarının ədəbi-mədəni əlaqələrində ortaq abidələrin tədqiqi” mövzusunda Respublika elmi konfransının açılış mərasimi keçirilib.

Mərasimdə çıxış edən rektor Elçin Babayev Əsmətxanım Məmmədovanın həyat yolunun, elmi-pedaqoji və ictimai-siyasi fəaliyyətinin örnək olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Əsmətxanım Məmmədova 66 il əvvəl BDU-ya daxil olub və elə o zamandan da taleyini bu təhsil ocağı ilə bağlayıb: “Əsmətxanım Məmmədova gözəl pedaqoq, alim, ictimai-siyasi xadimdir. Nizami Gəncəvi yaradıcılığının araşdırılması onun elmi fəaliyyətindən qırmızı xətlə keçir. O, həm də 1995-2005-ci illərdə Milli Məclisin I və II çağırış deputatı kimi aktiv ictimai-siyasi fəaliyyət göstərib. Bu gün də Əsmətxanım Məmmədova dövlətimizə, azərbaycançılıq ideyalarına sadiqdir, öz bilik və bacarığını gənc nəslə aşılamaqda davam edir”.

Rektor Elçin Babayev dosent Əsmətxanım Məmmədovaya uzunmüddətli səmərəli elmi-pedaqoji fəaliyyətinə, gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsində xidmətlərinə, Universitetin ictimai həyatında fəal iştirakına görə və 85 illik yubileyi münasibətilə fəxri fərman təqdim edib.

Sonra görkəmli alimin həyat və fəaliyyətinə həsr olunmuş videoçarx nümayiş olunub. Türkiyənin Ankara Universitetinin rektoru Necdat Ünüvarın videotəbriki səslənib.

Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin sədri, BDU-nun kafedra müdiri Anar İsgəndərov Əsmətxanım Məmmədovanın Azərbaycanın ictimai və elmi həyatında dərin iz qoymuş ziyalı qadınlardan olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, milli-mənəvi dəyərlərlə vətəndaş məsuliyyətini öz şəxsiyyətində birləşdirən görkəmli alim uzun illər ictimai-mədəni irsin qorunması, yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində ardıcıl, prinsipial fəaliyyət göstərib.

BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin dekanı Aydan Xəndan Əsmətxanım Məmmədovanın elmi-pedaqoji fəaliyyətinə dair məruzə edib. Bildirib ki, dosent Əsmətxanım Məmmədova 1941-ci ildə ziyalı ailəsində dünyaya göz açıb, orta məktəbi bitirdikdən sonra 1960-cı ildə BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin fars şöbəsinə qəbul olunub. 1965-ci ildə Universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirərək, fakültənin Yaxın Şərq dilləri kafedrasında baş laborant kimi elmi fəaliyyətə başlayıb. 1966-1969-cu illərdə AMEA-nın Şərqşünaslıq İnstitutunun aspirantı, 1967-1968-ci illərdə Leninqrad Dövlət Universitetinin Rus dili kafedrasının Eksperimental Fonetika Laboratoriyasının təcrübəçisi olub. 1969-cu ildən BDU Şərqşünaslıq fakültəsinin dosentidir. 1972-ci ildə “Fars dili söz vurğusunun fonetik təbiəti və yeri” adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib.  Bu günə qədər Əsmətxanım Məmmədovanın fars dilinin fonetika, orfoqrafiya, morfologiya, sintaksis, leksika, üslubiyyatına aid olmaqla, 200-dək məqaləsi ölkə daxilində və xaricində işıq üzü görüb. Onun fars vurğusunun təbiətinə aid tədqiqatı fars dilinin tədrisində xüsusi yer tutur və mütəxəssislər tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. 2007-ci ildə çap etdirdiyi “Fars dilində vurğu” adlı eksperimental tədqiqat işi yalnız fars dilçiliyi üçün deyil, həm də ümumi dilçilik üçün faydalı elmi ümumiləşdirmələr və təcrübi nəticələrlə zəngindir. Əsmətxanım Məmmədovanın yaradıcılığının başqa bir qolunu da onun fars dilindən etdiyi tərcümələr təşkil edir. O, müasir fars nəsrinə dair 10-dan çox kiçik və böyük həcmli kitabın mütərcimidir.

Tanınmış alim xidmətlərinə görə “Qabaqcıl təhsil işçisi” fəxri nişanı,  3–cü dərəcəli “Əmək” ordeni, “Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi (1919–2019)” yubiley medalı,  Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının “Qızıl Qələm” diplomu və  müxtəlif fəxri mükafatlarla təltif edilib.

Milli Məclis (MM) sədrinin müavini, Orta Şərq dilləri və ədəbiyyatı kafedrasının professoru Rafael Hüseynov, MM-in Ailə, qadın, uşaq məsələləri komitəsinin sədr müavini,Türk filologiyası kafedrasının professoru Jalə Əliyeva, AMEA-nın müxbir üzvü Könül Bünyadzadə, Dövlət Sərhəd Xidmətinin Akademiyasının Azərbaycan dili və xarici dillər kafedrasının rəisi İlhamə Məmmədova, UNESCO üzre Azərbaycan Respublikası Milli Komissiyasinin birinci katibi Şahin Şabanov, MM üzvləri Səyyad Aran, Aydın Mirzəzadə və digərləri çıxışlarında dosent Əsmətxanım Məmmədovanın çoxşaxəli fəaliyyətinə nəzər salıb, onun elmi və pedaqoji yaradıcılığının gənc nəslin inkişafında və ümumiyyətlə, ölkəmizdə orta Şərq dillərinin öyrənilməsində mühüm rol oynadığını qeyd ediblər.

Daha sonra yubilyar Əsmətxanım Məmmədova elmə və alimə göstərilən bu yüksək dəyərə görə təşəkkürünü bildirib. O, həyatının mənasını Azərbaycana, elmə, təhsilə, tələbələrə sədaqətdə gördüyünü vurğulayıb, bütün həyatını məsuliyyətlə yaşadığını qeyd edib.

Konfrans öz işini bölmələr üzrə davam etdirir.

* * *

* * *

RU:

В БГУ проведена конференция, посвященная юбилею выдающегося востоковеда Асметханым Мамедовой 

В Бакинском государственном университете (БГУ) состоялась церемония открытия Республиканской научной конференции на тему «Исследование общих памятников в литературно-культурных связях народов Ближнего и Среднего Востока», посвященной 85-летнему юбилею выдающегося востоковеда, доцента Асметханым Мамедовой.

Выступая на церемонии, ректор Эльчин Бабаев отметил, что жизненный путь, научно-педагогическая и общественно-политическая деятельность Асметханым Мамедовой являются образцовыми. Он отметил, что Асметханым Мамедова поступила в БГУ 66 лет назад и с тех пор связала свою судьбу с этим учебным заведением: «Асметханым Мамедова — замечательный преподаватель, учёный, общественный и политический деятель. Красной линией её научной деятельности проходит изучение творчества Низами Гянджеви. Она также активно участвовала в общественной и политической жизни в качестве депутата Милли Меджлиса (ММ) 1-го и 2-го созывов в 1995-2005 годах. И в наши дни Асметханым Мамедова верна государству, идеям азербайджанства и продолжает передавать свои знания и навыки молодому поколению». Эльчин Бабаев за плодотворную научно-педагогическую деятельность, заслуги в воспитании молодого поколения в духе патриотизма, активное участие в общественной жизни университета и по случаю 85-летия наградил доцента Асметханым Мамедову почётным грамотой.

Затем был показан видеоролик, посвященный жизни и деятельности выдающегося ученого, ректор Анкарского университета (Турция) Недждат Унювар выступил с видеопоздравлением.

Председатель Комитета по науке и образованию ММ, заведующий кафедрой БГУ Анар Искендеров подчеркнул, что Асметханым Мамедова — одна из интеллигентов, оставивших глубокий след в общественной и научной жизни Азербайджана. Он отметил, что выдающийся ученый, сочетающая в своей личности национально-нравственные ценности и гражданскую ответственность, на протяжении многих лет последовательно и принципиально работает над защитой, сохранением и передачей общественно-культурного наследия будущим поколениям.

Декан факультета востоковедения БГУ Айдан Хандан представила доклад о научно-педагогической деятельности Асметханым Мамедовой. Она рассказала, что доцент Асметханым Мамедова родилась в 1941 году и была принята на кафедру персидского языка факультета востоковедения БГУ в 1960 году. В 1965 году, окончив университет с отличием, она начала работать старшим лаборантом на факультете. В 1966-1969 годах она была аспиранткой Института востоковедения НАНА, а в 1967-1968 годах — стажером в Ленинградском государственном университете. С 1969 года она является доцентом факультета востоковедения БГУ. В 1972 году она защитила кандидатскую диссертацию. Асметханым Мамедова опубликовала около 200 статей в стране и за рубежом. Ее научная работа «Акцент в персидском языке», опубликованная в 2007 году, богата научными обобщениями и экспериментальными результатами, полезными не только для персидской лингвистики, но и для лингвистики в целом. Ещё одним направлением творчества Асметханым Мамедовой являются её переводы с персидского языка - она перевела более 10 книг.

За выдающиеся научные заслуги она была награждена почётным знаком «Передовой работник образования», орденом «Эмек» 3-й степени, юбилейной медалью «100-летие Бакинского государственного университета (1919–2019)», дипломом «Золотое перо» Союза писателей Азербайджана и другими почётными наградами.

На мероприятии также выступили заместитель председателя ММ, профессор кафедры ближневосточных языков и литературы Рафаэль Гусейнов, заместитель председателя Комитета по вопросам семьи, женщин и детей ММ, профессор кафедры турецкой филологии Жаля Алиева, член-корреспондент НАНА Кёнуль Буньядзаде, заведующая кафедрой азербайджанского языка и иностранных языков Академии государственной пограничной службы Ильхама Мамедова, первый секретарь Национальной комиссии Азербайджанской Республики по делам ЮНЕСКО Шахин Шабанов, члены ММ Сайяд Аран, Айдын Мирзазаде и другие.

Далее юбилярша Асметханым Мамедова поблагодарила за оценку своего труда, подчеркнув, что видела смысл своей жизни в преданности Азербайджану, науке, образованию и студентам, и отметила, что ответственно прожила всю свою жизнь.

Конференция продолжает свою работу в секциях.